|
Kaczor Donald (ang. Donald Duck) – bohater filmów animowanych i komiksów stworzony w 1934 przez Walta Disneya.
Historia postaci
Kaczor Donald pierwszy raz pojawił się w filmie The Wise Little Hen (Mądra kurka) z cyklu Silly Symphonies 9 czerwca 1934. Filmową postać Donalda stworzył animator Dick Lundy. Jest podobna do swojego współczesnego wyglądu – ma takie same kolory, nosi tę samą marynarską koszulę i czapkę – jedynie dziób i stopy pierwowzoru były większe, a postawa bardziej kacza.
Bert Gillett, reżyser filmu The Wise Little Hen, umieścił Donalda u boku Myszki Miki w filmie The Orphan's Benefit (Benefis dla sierot; 11 sierpnia 1934). Donald jest jednym z bohaterów, którzy występują na koncercie dla sierot. Recytuje wiersze, ale niegrzeczne sieroty ciągle mu przeszkadzają, co wywołuje u niego złość.
Kaczor Donald pojawiał się w wielu filmach z Myszką Miki, Minnie, Goofim i Pluto. Filmy z tego okresu, np. The Band Concert (Koncert orkiestry dętej; 1935), w którym Donald próbuje przeszkodzić Orkiestrze Myszki Miki w koncercie, są określane przez krytyków jako klasyka animacji.
Postać Donalda przerobiono w 1937 – została nieco pogrubiona. Zaczął także występować we własnych filmach. Pierwszy z nich to Don Donald (9 stycznia 1937) w reżyserii Bena Sharpsteena; pojawia się w nim po raz pierwszy wątek miłości Donalda do Daisy (tu pod imieniem Donna). Siostrzeńcy Donalda, Hyzio, Dyzio i Zyzio pojawili się rok później (15 kwietnia 1938) w filmie Donald's Nephews (Siostrzeńcy Donalda) w reżyserii Jacka Kinga.
Podczas II wojny światowej Donald ubierany był w pidżamę o wzorze amerykańskiej flagi, z której zrobione są też zasłony w oknach. Film Der Fuehrer's Face dostał w 1942 roku Oscara w kategorii "krótkometrażowy film animowany".
Inne filmy z tego okresu opowiadają o służbie Donalda w Armii USA jako podwładnego sierżanta Pete (Czarny Piotruś). Tytuły z tej serii:
* Donald Gets Drafted – 1 maja 1942
* The Vanishing Private – 25 września 1942
* Sky Trooper – 6 listopada 1942
* Fall Out Fall In – 23 kwietnia 1943
* The Old Army Game – 5 listopada 1943
* Commando Duck – 2 czerwca 1944
Film Donald Gets Drafted pokazuje testy sprawnościowe bohatera przed wstąpieniem do armii. Według nich Donald ma płaskostopie i ślepotę barw – nie rozróżnia koloru niebieskiego i zielonego.
Wiele filmów powstałych po wojnie pokazuje Kaczora Donalda dręczonego przez innych bohaterów. Jest ustawicznie prześladowany przez swych siostrzeńców, Chipa i Dale’a – dwie wiewiórki, lub innych, np. niedźwiedzia czy mrówki. Disneyowscy autorzy wykorzystali m.in. klasyczne scenariusze Waltera Lantza, w których główny bohater sam jest prowodyrem takich zachowań. Część krytyków uważa, że humor w tych filmach stoi na niskim poziomie.
Donald występował też w filmach edukacyjnych m.in.: Donald Duck in Mathmagic Land (Donald w Krainie Matemagii; 1959), w innych produkcjach Disneya, m.in. The Reluctant Dragon (O smoku, który nie chciał walczyć; 1941) oraz w widowisku telewizyjnym Disneyland (1959).
Odnotowuje się, że Kaczor Donald był bohaterem 176 dzieł kinowych.
Donald z komiksów
Według komiksów stworzonych przez Carla Barksa oraz Dona Rosę, Kaczor Donald urodził się w okolicach roku 1920 (wg Rosy) lub około roku 1945, w piątek trzynastego (wg Barksa) jako syn Hortensji McKwacz oraz Kaczora Kwaczymona. Zamieszkały w Kaczogrodzie; w wieku ok. 30 lat przyjął do siebie trzech siostrzeńców o imionach Hyzio, Dyzio i Zyzio.
Donalda zawsze prześladował pech, przez co nigdy nie mógł znaleźć pracy – przyczyną mógł być również brak talentów. Zwykle bywał zadłużony oraz ścigany przez wierzycieli. Jego samochodem była "trzystatrzynastka".
Jednym z rywali Donalda był, wyśmiewający jego samochód, J. Jones. Waśnie i wojny sąsiedzkie z nim znane były w całym Kaczogrodzie. Innym rywalem Kaczora Donalda jest jego kuzyn Goguś Kwabotyn, wielki szczęściarz. Jego narzeczoną jest Daisy. Co ciekawe, w niektórych komiksach Donald po zapadnięciu zmroku przyjmuje postać zamaskowanego superbohatera (w polskiej wersji o imieniu Superkwęk), umiejącego latać dzięki specjalnemu napędowi, wiatraczkom na obuwiu itp., które zbudowane zostały przez Diodaka.
Kaczor Donald współcześnie
Obecnie Kaczor Donald pokazywany jest często w filmach animowanych, jednak najczęściej nie są to filmy nowe. W komiksach, szczególnie włoskich, nie ma nawiązania do kreowanej przez Dona Rosę (pierwotnie przez Carla Barksa) tradycji wieku Donalda, czy jego rodziny i znajomych. Donald żyje w latach obecnych, z roku na rok jego wiek w komiksach się nie zmienia.
Kaczor Donald w Polsce
Kaczor Donald w Polsce występuje najczęściej w komiksach, jednak nie są one polskiego autorstwa. Tłumaczem większości nowych wydań różnych komiksów o Donaldzie jest Jacek Drewnowski. Głos pod postać Kaczora podkłada Jarosław Boberek, wcześniej robił to Mariusz Czajka. Czasami z różnych okazji (np. urodzin Donalda, jubileuszu czasopisma "Kaczor Donald" lub innego) odbywają się zloty fanów Donalda, z wieloma tematycznymi atrakcjami, zwane też "Zlotami Kaczkofanów".
Ostatnie dzieło telewizyjne z udziałem Donalda to emitowany na Disney Channel serial "Cafe Myszka" (2001), ostatni film to "Trzej Muszkieterowie" (2004).
Komiksowe publikacje o Donaldzie dostępne w języku polskim to:
* aktywny tygodnik "Kaczor Donald" (od 1994)
* wydawany co miesiąc tomik "Gigant Poleca" (w latach 1992 – 2000 "Komiks Gigant")
* aktywna seria "MegaGiga"; komiksy dobierane tematycznie (od 2006)
* zamknięta (2001) seria "Komiksy z Kaczogrodu"
* miesięcznik/dwutygodnik "Mickey Mouse" (1990 – 1994)
* miesięcznik "Donald Duck" (1991 – 1992)
* zamknięta seria "Donald i spółka" (1991 – 1994)
* seria "Kaczogród" (wydawany nieregularnie od 2004 roku)
* zamknięta seria "Kaczor Donald i Wehikuł Czasu" (w Polsce tylko 2 części z 6 oryginalnych)
* zamknięty (2004) tygodnik "Komiksowo"
Kaczor Donald w innych językach
* Język arabski: Battouta
* Język bułgarski: Доналд Дък
* Język chiński: Tang Lao Ya
* Język czeski: Káčer Donald
* Język duński: Anders And
* Język estoński: Piilupart Donald
* Język farerski: Dunnaldur Dunna
* Język flamandzki: Donald Duck
* Język fiński: Aku Ankka
* Język francuski: Donald Duck
* Język grecki: Ντοναλντ Νταк
* Język hiszpański: El Pato Donald
* Język indonezyjski: Donal Bebek
* Język islandzki: Andrés Önd
* Łacina: Donaldus Anas
* Język niderlandzki: Donald Duck
* Język niemiecki: Donald Duck
* Język norweski: Donald Duck
* Język portugalski: Pato Donald
* Język rosyjski: Доналд Дак
* Język serbsko-chorwacki: Paja Patak / Паја Патак
* Język słowacki: Kacer Donald / Stryko Donald
* Język słoweński: racman Jaka
* Język szwedzki: Kalle Anka
* Język turecki: Varyemez Amca
* Język węgierski: Donald Kacsá
* Język włoski: Paolino Paperino
|
